|
KISIRLAŞTIRMA - Niye iyi bir fikir?
Eğer
ilginizi çekiyorsa sokağınızdaki kedi populasyonunun ne kadar büyük
bir hızla arttığını fark etmişsinizdir. Yavru kediler ve köpeklerdeki
bu hızlı artışa karşı, onları sahiplenecek insan sayısı yeterli
değildir. Dolayısıyla ovariohisterectomy yani dişi hayvanları
kısırlaştırma, yavru kedi ve köpek sayısını azaltmak ve belli bir
düzeyde tutmak için tek çaredir. Bir hayvan sahibi olarak petinizi
kısırlaştırmakla hem genel bir sorunun çözümüne yardımcı olursunuz hem
de onun uzun ve sağlıklı bir hayat yaşamasını sağlamış olursunuz.
Birbirinden şirin yavru kedilere sahip olmak hoş bir düşünce gibi
gelebilir. Hatta bazı insanlar yavrulamanın kedileri için gerekli
olduğunu bile düşünebilirler ve doğumun kedilerini daha iyi bir kedi
yapacağını sanırlar. Elbette iki düşünce de doğru değildir. Gebe
kalmak ve yavrulamak kedinizi olgunlaştırmaz, ne fiziksel ne de
duygusal olarak. Birçok durumda insanlar bütün yavrular için iyi
yuvalar bulmanın ne kadar zor olduğunu fark ederler. Ve yavrularını
yuvalandırmak için olmadık çabalar içine girerler. Buna ek olarak
bütün kedilerde gebelik dönemi sorunsuz geçmez. Güç doğumlar, ölü
doğumlar ve annede ortaya çıkacak potansiyel sağlık problemleri
(özellikle uterusta ve meme bezlerinde enfeksiyonlar ) bu enteresan
deneyimi sizin için katlanılmaz hale getirecektir. Kedinizi
kısırlaştırmayı düşünmek için bu olumsuz tecrübeleri yaşamanız
gerekmediğine inanıyoruz.
DOĞUM KONTROL HAPLARI
Kedinizde istenmeyen gebelikler için doğum kontrol hapları
kullanabilirsiniz. Ancak bu hapların istenmeyen yan etkileri çok
fazladır ve uzun süreli kullanılmamaları gerekmektedir.
CERRAHİ UYGULAMA
Doğum kontrol hapları geçerli bir alternatif olmadığına göre cerrahi
uygulamayı düşünmeliyiz : ovariohisterectomy. OHE dişi kedi üreme
organlarının komple alınmasından ibarettir : yumurtalıklar, oviduct,
uterus (rahim) kornuları ve uterusun kendisi. Bu uygulama kedinizin
hamile kalmamasını sağlamakla beraber kızgınlık göstermemesini de
sağlar. Çünkü bu uygulama sonrası östrojen ve progesteron hormonları
üretim kaynakları alınmış olur. Bu hormonlar kızgınlığın stimüle
edilmesinde ve kontrolünde rol oynar. Ayrıca gebelikte de büyük
rolleri vardır.
KISIRLAŞTIRMAMANIN KEDİNİZ İÇİN DEZAVANTAJLARI
Östrus ( Kızgınlık ) : Kediler spontan ovulasyon gösteren
hayvanlardır. Bunun anlamı kedilerde ovulasyon ya da yumurtanın
ovaryumlardan bırakılması çiftleşmeleriyle olur. Eğer bir kedi
kızgınlıktaysa ( ki kızgınlıkları 3-16 gün sürer ) ve çiftleşmezse,
14-21 günde bir kızgınlık gösterecektir. Çiftleşmenin gerçekleşmesine
kadar bu böyle devam edecektir. Psikolojik olarak ve içgüdüsel olarak
sürekli çiftleşmek isteyecektir. Ve çiftleşmesinin imkansız olduğu bir
apartman dairesinde kilitli kalmak giderek onu büyük bir anksiyete’ye
(endişe) ve sinirlilik haline sürükleyecektir ( hem onu hem de sizi!!
)
İstenmeyen Hormonal Etkiler : İnsanlarda ovaryumlar alındığında
hormon üretimini sürdürmek için vücut inanılmaz çabalar içine girer,
fakat bu kediler için geçerli değildir. Bahsedilen hormonlar üremede
anahtar rol oynarlar. Bununla birlikte birçok istenmeyen yan etkiden
de sorumludurlar.
Her hayvanın doğal rolü türlerini başarılı üremelerle devam
ettirmektir. Şimdiki petlerimizin vahşi ataları gençken yavrularlardı.
Ortalama yaşam süreleri sadece 3 ya da 4 yıldı. Bu kısa periyot devam
ederken, hormonlar kızgınlık periyodunu döllerin sayısını arttıracak
şekilde düzenlerdi. Ve yavrular yemeğin bol olduğu zamanlarda
doğarlardı. İyi bakım sayesinde petlerimiz atalarına göre daha uzun
ömür sürüyorlar. Her eklenen fazla yılda, hormonları -özellikle
östrojen- istenmeyen hatta zararlı yan etkiler oluşmasına sebep olur.
Ve bu yan etkilerin çoğunu çok iyi biliriz.
Meme kanseri : Meme kanseri kedilerde en sık rastlana 3. kanser
tipidir. Oluşumunda üreme hormonlarının birincil etkisi vardır. 1
yaşında önce kısırlaştırılmış hayvanlarda da meme tümörleri
gelişebilir ama genelde iyi huyludurlar.
Üreme organlarında tümör ve enfeksiyon : Tümörler özellikle
uterusta ( rahimde )ve ovaryumlarda ( yumurtalıklarda ) gelişir.
Kısırlaştırma elbetteki bu ihtimali ortadan kaldırır.
Kısırlaştırılmamış kedilerde pyometra denilen uterus rahatsızlığı
gelişebilir. Bu hastalıkta uterusa giren bakteriler irinli bir
akıntıya sebep olurlar. Normalde 15 cm. olan uterus kornuları 25 cm.
uzunluğuna ulaşır. Ve eğer hastalığın farkına varılamazsa sonu
ölümdür. Birçok vakada, erken teşhisle tedaviye gidilebilir. Ve kesin
tedavi kısırlaştırmadır, tabi daha zor ve daha pahalı bir
kısırlaştırma.
Davranış ve hijyen problemleri : Kızgınlık sırasında davranış
ve hijyen ile ilgili birçok problem ortaya çıkar. Dişi kedi erkek
kediyi ararken ve onu çağırırken bu davranış problemlerini rahatlıkla
izleyebiliriz. Gecenin 2’sinde çığlıklar ve iniltiler sizde de
davranış problemleri yaratacaktır!!!!
Ayrıca kısırlaştırılmamış dişiler, kızgınlık esnasında sağa sola idrar
püskürtebilirler ve bunu asla engelleyemezsiniz. Ve elbette bunu sona
erdirmek için kısırlaştırmanız gerekmektedir.
ERKEN KISIRLAŞTIRMA
Birçok yabancı ülkede kısırlaştırma operasyonu 5-8 aylıkken
yapılmaktadır. Hatta bazı hekimler ve bazı hayvan barınakları 2
aylıkken bile bu ameliyatı yapmaktadır. Ve yapılan araştırmalar
göstermiştir ki bu erken kısırlaştırmaların büyüme üzerine herhangi
bir etkisi yoktur, iskelet sisteminde, fiziksel ya da davranışsal
gelişiminde de herhangi bir etkisi yoktur.
SONUÇ OLARAK;
Kısırlaştırma kedinizde oluşabilecek birçok tıbbi ve
davranışsal problemin ortaya çıkışını engeller.
Ve başlarken de belirttiğimiz gibi kedinizi kısırlaştırarak hem ona
sağlıklı ve daha uzun bir hayat sağlamış olursunuz hem de genel bir
sorun olan yüksek kedi populasyonu oluşumunu engellemekte bir katkınız
olmuş olur.
|
